Bä ciah Katherine Drexel ah ghünlu a mong
Ngui ghui khohtang gah ciah k’chang tumat cu A k’hmät k’chang gui a gunghtot nak awn a cun gui a mang vai ah lam shui ne hngu ciah kya ci. Katherine Drexel cu Philadephia mânggo ung Bank ung bi bi ne ng’büh ng’mang ciah k’kyawng khui ung ka no ng’tüi lo ciah k’chang tumat ah kya ci. Ngui ghui a k’dâ no k’chang gui ah kyaica buit awt nak gui lah shih nak cu kä ghung m’htei hnging ci ci-cu a k’hmo yah ge ung a k’ni ah hmat ciah kya ci. American ghunkho k’hngi kyak lam ah a k’kyawngkhui k’om gui awn a mi hteh yah ung a Marican k’chang gui k’htät ne a mi tha nak ah htei u ne ngami gui ah a kya ah gein vai ne a mi om gui cu hngu ciah kya ci. A cun ah kya hleih Katherine Drexel cu ngami gui a gunghtot gui vai ah k’ngaphlang nak tumat gah ciah kya ci. A cun ung ka no Europe ah k’däih ne htei ne ta Papa Shangpughang Leo XIII hteit ne hngu ne ta American kho ah Khanpughi ah mong lam gui thähla m’thei m’thang khai gui a tüih gui vai ah shang ciah kya ci. Papa Shangpughang no “Nang a í ah kya hleih Khanpughi ah mong lam thähla m’thei m’thang khai ah k’chang ah kä na kya hnging ang” ci ne m’shang ba hleih a k’teng ah cä ne ta a ni cu a im ah a hteh ba ung ka no tün ne Khanpughi ah bi bi ciah k’chang tumat ah kya lo ci.
Christu kum 1913 ung a ni ung om ciah a khohtang gui a van la ne Sisters of the Blessed Sacrament Mamah ng’htoi a m’düih nak ung a mang yop ah kya ci. A ni cu k’chang Pak’khui gui m’cha ng’lang ne yei nak lah kä taga ci gui phung ng’hngu ng’tuk püi ciah kya ci. Cun kon ah k’chang a khen hta ah kya ciah American pak’khui k’chang gui ah hnguh shim nak lah ng’müi m’cha lam ung hlü ci gui cu kä bong bai ein ne k’tha na ne bi ciah kya ci. A mät ka vai a bi loh vai gui phung a van nong ne htehhton nak gui kä ng’hloi ng’hlak ci ung om ci gui a van ung hteit hton ne teng m’kyein gunghtot gui ciah kya ci. Christu kum 1809 ung New Maxico, Khanpughi ah mong lam bi loh nak ah kyawng cu k’hmong ciah kya ci. Cun kon ah Mississippi ah k’hngikyak lam ah ghunkho k’om American k’chang gui ka vai ca ng’thei nak ah kyawng tumat, htum kho lam ung k’chang le american k’chang gui ka vai ca ng’thei nak kyawng tumat a coh peit gui ah kya ci. A k’hngu ah Mother Drexel ci ne k’chang a k’dâ no a k’shing ah a ni cu Christu kum 1915 ung New Orleans ung Xavier tekkahto m’düih ciah kya ci. A cun ah tekkahto cu mâpi k’bäih ne k’chang le American gui ah tekkahto ah kya ci.
World war II ng’tukah nak leng ne om lo hleih ghunkho ng’pai 13 ung k’chang le American gui ah kyawng lah ghunkho ng’pai 26 ung ghunkho k’om American k’chang gui ka vai Khanpughi ah mong lam bi nak vai ah kyawng 50 m’düih hnging ciah kya ci. Ken tu ba ciah k’chang gui m’kho m’cha ne kya cu gui no Katherine Drexel ah bi loh gui kä yum u ne Pennsylvania ung a coh ah kyawng mei awm a mi m’dhih peit ah kya ci. Katherine Drexel cu a khokum 76 ung leng a luk’chok ung shi lut lo hleih a bi loh gui nong ne a k’cum ah k’taigü nak awn a ghünlu k’däih ne a khokum 97 ah chüt hleih ghüng ciah kya ci. Christu kum 1955 ung philadelphia mânggo ung shih ciah kya ci.
