YUMNAK GUI - RVA KCHO

Mi guk mi hmat lô khîn ah Pìgò lah Pakkhúi

Mindat Chin RVA — Fri, 10 Apr 2026 06:56:32 +0000

Cá tün neh K’Chò gui cuh a i phih kchî mgòng,ng’äî ng’om düt on pìgò,pakkhúi gui lah lèi bêi ngtuk ngkòi mòòng gui pyéin ci gui.A tuh güt chüt hleih a u noh phih a pìgò pakkhúi ah mòòng ca on a guk gui têipâi neh a htánà gui am ami hmat vai ah a ci lo kä mi hngu pha ca kya ci. Cun gui cuh u noh lèng neh bi khai ang?Cun gui cuh KChò,Ingkalik lah Myanmar on gu-thén hnging ci gui cuh pâhtâ lam lah NGO ung khòngmàng ci gui cuh aktúng pí ah kya neh kyòng ca ngthêi nak ung täng pàng ci amshah gui cun phih bi hnging ci gui ah kya ci.KChòkhò ah om ca kyòng gui ung kài tu ca kyòng kkài gui cuh ami mät ah mòòng hngô kä hmat u netah ghunkhò mòòng gui,ahêi ghunkhò mòòng gui lah ahêi mòòng gui düt mà neh ngthêi ci gui ah kya ci. Ami mät ah mòòng ngah-tüh ngshi kcà neh kä hmat ci gui ah KChò khmó htá gui cuh ahêi hngün mòòng gui cuh käh ngah-tüh ah a lälä düt ah kkhêi neh ngthêi lo ci gui ah kya ci.

Tuhchü pâhtâ lam ung phih kyai,ahei gui ung phih kyai a ngvái gui hngô noh mät ah pìgò pakkhúi mà neh akní ah ktäih neh gukthén vai pyéinhlak tängpàng nak gui ami bi kä hnguh phâ ah kya ci. Acun ah mòòng gui gukthén tängpàng nak gui ung(Culture)ciah Thùng-yò màmòòng na ca RVA ung bi ci gui cuh lèng lo ci gui ah kya ci.Thùng-yò mòòng akní pí ah mthêinak hnging cuh tuhchü Starlink gui on Internet ah lo ba hleih nghlôi lo ba ca kya ci.Cun ung phih akdá pî cuh Facebook vah aktúng pí ah teng ci gui ah kya netah RVA noh Website ung thùng-yò mòòng a taih gui cuh kä hmat ci gui ah kya ci. Akdá noh a teng ah Facebook ung yu chüt va gok khai taih vai hlü ci. Amät ah amòòng phäh phäh ah kpâi hta gui neh a i hngo kchà thùng-yò hmat neh mhtéi vai cuh akpüh akkheh ah taih vai hlü ci.Acun ah mòòng gui a pìgò phäh ah a i ah mthêimthàng mthong mhlat vai gui cuh lèng nak ah RVA lah CEA Câ lah thùng-màmòòng na ca Saya Om Päng noh a mät ah pìgò lah pakkhúi mòòng mcut neh gukthénnak bi yah ca kya ci.

Acun ah bi nak ung a pùghí pá ah mgòng mdô lah ng’äî ng’om gui lah ahêi pakkhúi gui noh ami hmat tu gui mah ah a guk ah kya ci. A guk nak ung a nú Ghìng Nglìng Nglên ah ng’äî mi teng shüm ko.Ani noh a ng’äî cuh cá ngvái gui noh ami ng’äî ung Pâihtâlì ung ka noh lèng neh ami ng’äî ah hlô ah kä kya neh a kshùng yah ah kya ca Kkyün lah Hngá ung ka noh léng neh a ng’äî ah kya ci. Tuhchü cuh a pùghí pìghí ah nù lah pá hngô kä hmat ci gui om lo ciah kya neh Kkyün lah Hngá ung lèng neh tukbäih chüt kkhêi ah akya ung ngshòn ghàlêikhmà khê khai kya neh bä ca pyéin vai ah kya ci.Kkyün lah Hngá ung lèng neh a ng’äî cuh”Ngshîm lah nggá ahnglak lam mhlàn cikkâ pí kbûi onngthôn ei ci. Pùpì khtük ungnglùng yò Kcê Hngághíng pùghí angshùng khngîm ci.Khtù kûng kshùng ungNglùng Om Ngthàng Nängkhò hlân ghíng kamvùi lün ci. Pá mdóng lüng ungngbe kshé khtù hlúiKyüì Gok Om ahmâng ngshàng èi.Kyüì Gok Om ahmâng kkhìn kcôi ung mä Nglìng Kyüì Nün Ghìng ah ngphyék ba.

Nglìng Kyüì lah NünGhìng Kyüì Nün lahNgthàng Hngá Mvùi ktùngtüilì neh ngmäí lo. Hngá Nglìng lah Hngá Nglòmâng thòn ngcoih hleihkkhúi shing hlùm pyùng neh ngthot ba.Ghíng pong htük ung ngkhêi htung shämghùi cìng khngái ngthèhleih nák èi.Kkhá m’yä hlân ungngshòn gûi shän eishùilèi phyâ ngnònghêi mán vü. ”Shin ah Hngá Htá ah ngshòn htung pakkhúi ah mòòng a ng’äî cuh mgòng on a ngshäî ah pyéin gui cuh aktôi ah m’än neh ng’äî ah a lat ah kya ci.Pùghí Hngá ung ka noh Ngthàng Om Päng ah chüt hleih a yäih ah kkhêi düt hngô a hlâ khai kya ci. Aktôi düt ah pyéin ah akya ung phih Hngá ah hta gui avan pyéin cang netah amät ah va ngyung nak ah pùghí ngmìng pyéin ba neh acun ah a va ngyung nak ah pùghí ah htá gui cuh pyéin ba kshòn khai kya ci. Acun laih ah tän kkhêi cuh a tumat düt noh a hmat vai ah kä kya en khai ah ca hmat ci phùng noh teng neh ca ngbú lüng pyàng neh têi pâi ung vah khäng htek hlot khai kya ci.A pìgò päng ung a pakkhúi päng noh acun ah ci neh khmó gui am têipâi mthêimthàng ah akya ungmikmi gui cuh mi mät noh mi mät ah mòòng mà neh hmat netah ahêi pakkhúi gui lah ghunkhò gui ah mòòng cun phih mi hmat tu vai ah mi ngthêi lo tu khai. Kä cun ah akya läi ung ayân ka hlô ah mät ah mòòng kä ngthêi kä hmat ah ahêi gui ah mòòng düt lälä hleih mi kkhêi tu khai kya ci.Acun cuh ngvái gui noh a mät ah kkhí kkhôn vai kya tu láng hleih ahêi ah hteit neh kkhí kkhôn a hloh on ami mtùmtäng ah kya ci.”A kkhí póng hleih kkhí a hloh”

The post Mi guk mi hmat lô khîn ah Pìgò lah Pakkhúi first appeared on RVA KCHO.

The post Mi guk mi hmat lô khîn ah Pìgò lah Pakkhúi appeared first on RVA KCHO.

Maih lo ci ca K’Chò Thùng-yò

Mindat Chin RVA — Tue, 07 Apr 2026 02:46:04 +0000

Maih lo ci ciah K’Chò Thùng-yò gui akdá om ci.Acun ung ka tum kkhôn ah mòòng lam mi teng ba ah akya ung phih maih lo ci ciah tum kkhôn gui om ci.Acun ah tum kkhôn gui ba kshòn ung phih khitkhotkhet ciah tum kkhôn tumat mi teng shüm ko.Shin ah tum kkhôn cuh a ngmìng düt hngô kä ngya tu màn ciah tuhchü khmó kthô gui lah akhmó gui akkhak om lo ci.Khitkhotkhet ah hlô ah kä mi hnguh ngyák tu màn ah kya ca ngmòòng chà,chìngchong,phìphät,kpémhlûi,hngâ pùlòi,kphyùng ciah tum kkhôn gui phih om ci. Acun gui ung kah maih lo ci ca khikhotkhet tum ah thùng-yò mà neh mi teng shüm ko.Khitkhotkhet cuh akhmó htá gui noh ami lûm pyân nak ah tum kkhôn tumat ah kya ci. Cá kchò khmó gui cuh acun ah ami lûm pyân nak on ngvái lo u neh khtìng kbèi kä ngthêi ah tum lo thêi ci gui ah kya ci.Khitkhotkhet cuh ahêi KChò gui ah tum kkhôn gui phih tum thêi vai phäh ah ngyung nak ah kya ci. Khitkhotkhet tum thêi ci noh khtìng kbèi tum thêi ci.

A i ah kya hleih ci ung khitkhotkhet phih kyai phìphät phih kyai aninik khngih cuh a ngtäp ah nghlôi neh nglon khai nggûi neh ngpán khai ah tum ah kya ci.Khitkhotkhet lah khtìng kbèi tum thêi ci noh kshòn neh a kghuih ah a tum ba thêi vai ah pìngpäng om ci. Khitkhotkhet khtìng kbèi ci cuh k’ó kchüih kchàng kchüih noh nglung na neh nggui neh ng’òi neh nglon khai tum ah kya ci.Pìngpäng ci läi cuh kchàng tumat noh k’ó kchüih kut pyang gui on kîtâr,oken ah hlô ah tum ah kya ci. Phìphät cuh pìngpäng ah hlô ah nggûi neh ng’òi khai tum ah kya ci.Cun kòn ah Dâi Thà,Mkàng Thà täng ah chà tu hngá hleih ami tum ah hngakhong on üt neh tum ah pùlòi om ci. Tum thêi ci phih akya ah kèn ci.Khòmdek ah kkhân ah cun ah hlô ah tum ci phih kä om ca kya ci.Cun kòn ah chìngchong phih om neh ùm ung gò nglòi gui on mhlôi neh ami muh ah kphyùng phih om ci. Cun ah KChò gui ah tum kkhôn gui ung kah khitkhotkhet cuh avan ah phäh ah ahoi phih nghlôi tu ba ca kya ci.

A i ah kya hleih ci ung KChò gui cuh om têtê netah khtìng kbèi kä tum kkhôn vai ci ci gui. Yù hlak shih htüm yah bäng ung khtìng kbèi tum vai. Om kshìng khngìm ung kä tum màn yeh ci ah ami hlôi ah kya ci. Acun ah ami hlôi yeh ah phäh ah tum thêi ci maih lo ghepghep ca kya ci.Cun kòn ah ahéi lûm pyân nak gui lah aktùng pì ah KChò khmó hta gui phone on lùmlo u neh ahêi a i phih i ah kä ngngài ba ci gui.Acun ah nglùng ah cá lûm pyân tum kkhôn gui mthêi gui vai cuh kä nghlôi ci.Cun tu láng pâng ah phih a i ah mthêi ba gui ung phih kä gah täng khai ciah nong düt ung tum kkhôn gui cuh maih lo píhtí khai kya ci. Cun ah kä nghlôi ci gui phlän neh mchüt hnging vai ah nì lam gui cuh om täng täng khai.Cun ah nì lam cuh bi hlü neh mchüt hlü ca nì lam on shûi ung gah vai kya ci.Tängpàng ca kchàng tumat cuh acun ah mlùng a om vai hlü ci.Akdá pí noh A B C tän kkhêi neh mthêi thêi ci cuh KChò Thùng,KChò Ca ah ngngài ci gui.

Akcàng pyéin ung KChò gui ah tum kkhôn,ng’äî ng’om kä hmat neh KChò Ca mthêi cuh gaih vai ah kya ci.Mi guk thén lo tu ah ca cuh yânta gôi vah mi lèng tu ah kya ci. KChò gui ah Thùng-yò ci cuh KChò gui ami om lo yah gé ung om lo ca kya ci. Ngtüî om lo nak ah thùng-yò kä hmat netah kchî gui düt a pám vät neh mi guk ah akya ung Kchò ah kya nak ah Thùng-yò cuh kä om khai kya ci. Acun ah kya hleih mi thùng-yò gui ung kah KChò Khmó gui ung tün neh lùm pyàng neh mdáng nak ah mòòng cuh kyòng ca ngthêi nak ung khäng htek khai kä mi bi hlü ah akya ung avan cuh maih khai kya ci. Tukbäih ka guk gui cuh mi hmat nak thêi vai ah ka guk ah kya ci. Cun ah tah ni tu ba hleih tängpàng bilo neh pyéin hnging ci gui ami om lo ung ni tu pí khai kya ci.

Culture

The post Maih lo ci ca K’Chò Thùng-yò first appeared on RVA KCHO.

The post Maih lo ci ca K’Chò Thùng-yò appeared first on RVA KCHO.

K’Chò K’khúishûi Lâlèi (1)

Mindat Chin RVA — Tue, 24 Mar 2026 04:57:04 +0000

K’Chò K’khúishûi Lâlèi m’tùmtäng gui cuh Kyàncâ ung ka gui on akdá täng ci gui. Inglalik Ngthû ah Proverbs,Wisdom,Ecclesiasticus,Ecclesiastes lah Job ung akthúk ah ami kkhúishûi mtùmtäng gui amshah on täng ci gui om ci.KChò gui cuh ami ngcäì ng’ä ngshängbàng lo ung phih kyai,ami htá nà phäí nà,tú pù kkòihtá teihpüî ngkhô kchàng gui ami mcäì m’ä lo ung phih kyai kkhúishûilâlèi mtùmtäng neh pyéin shàn ci gui ah kya ci. KChàng cuh a om kä nghlôi kä kya hleih béit mcäì lo ah a kya ung a ngnéng düt ah kchî on be mcäì ung kä chüt gok veih ci.A khngàkòi ung nghlüh neh lut gé khai ah,a mlùng ung htu neh ngcep gé khai ah,a mik ung hmáng gé khai ah kkhúishûi mtùmtäng neh ami pyéin ung kchàng cuh béit ng’ngài lo ca kya ci.

A cun ah a phù kyüì ca Kkhúishûi mtùmtäng gui cuh kei Saya Om päng no (A) ung ka noh( Y) ah chüt hleih shùilèi neh mcun neh kä guk ah kya ci. A ung ka noh a ngtäp ah ka guk cuh mi teng shüm kò.A meh hngêng neh a nen a mhtoh.A pûm hnguh neh a neh a läk.A tûi k’hlik kä hnguh a êi kdeh kä hmat. A hta kyak kòn ah kpút a mghû.A phäí mshuk ci lung noh mshuk ci. A nà kchak ci khò noh kchak ci.A i tûilì ung a i mêi a ngshòn.A i lung kpò ung a i mêi amló. A ûi mhtíng hleih k’am khngòng a ôi.A kshìng shu neh a kshah a laih.A ûi shih a ài kyuk.A hlèi pyéin hleih a mê a pyéin.A kkhòikhâi kpoh pe u chütah a yóng phêi a ghoh. A phù mhlùng neh a gáng guk ci.A shú on mkyih neh kîkòng a êi yop.A shó ah kkhân ah khmòtón.A i ung kä chüt kshàmpài ung chüt.

A péit ba vai ng’à neh a bâi yop.A mshí mit khai ah àì nghtûi ci.Ûi knà koh khai ah ûi ngtu ci. A nggun kkyuk kong ah loh.A ngyó kshô kpàng ah geih. A êi hlôi neh a bäng a kphyat.A ngkyàng ung lí khang netah lòng ah a shûi ba. A pá ah gók nong en neh a kshùngpá ah gók a nglâm.A pù mthûi ci a htá kä ngshòn ci.Shéng nglung m’yok ci a ghêi hmò ci. A kkhêimah kpí ah vûn a bêimah kchàng ah pyéin A tûimah húp neh a khták mah nép.A mgúk pyéinhleih khtêi mshok kkhìm. Shin ah (A) ung ka noh lèng neh (Y) ah chüt hleih kkhûishûi mtùmtäng guk nak ung kä guk phâ ah kkhúishûilâlèi mtùmtäng gui phih kpoih ba ci gui om khai.Ka mät mah mah ah a u noh phih kthá na neh mi kbé ba ah a kya ung Kchò kchàng gui ah phäh ah a nghtéi ah a phù kyüì khai ah kya ci.

A ktúng pí ah hlü ci läí cuh KChò Kkhúishûilâlèi mtúmtäng gui cuh avan noh kä hmat hnging ca kya chütah thúk ca amòòng lam gui kphlàn neh gukthén hnging ah akya ung ni tu pí khai kya ci. Acun ah ci hnging netah mä avan unh gok khai mthêi mthàng têipâi hnging ah akya ung mikmi KChò gui ah ngmùimchà lah kyä hlá ka vai ah nî bä nak na pe gui ca KChò Ngthû Kthéing tumat ah kya lo khai kya ci.

The post K’Chò K’khúishûi Lâlèi (1) first appeared on RVA KCHO.

The post K’Chò K’khúishûi Lâlèi (1) appeared first on RVA KCHO.

K’Chò ca M’Vá guknì hngün mòòng.

Mindat Chin RVA — Wed, 18 Mar 2026 01:06:00 +0000

Ca ci cuh k’chî ka noh lo ci.Kchì kkyô ng’thû ng’htâ gui guk lo gui ah k’hmüt nak a hlü hlü om ci.KChî gui k’hmüt neh guk nak ung avan noh a hmat cuh Roman KChî Nglung ah kya ci.Acun ah Kchî gui guk nak kä pyàng tu hnging ca KChò gui noh van noh ami hmat pyi ah Roman Ca ng’lung cuh pán neh ami mang tu ah kya ci.KChò gui ah hlô ah Roman KChî Ng’lung gui pán tu ca pakkhúi k’yô bäng ah kä kya neh Vietnam ni ah hlô ah Pakkhúi k’däm gui om ci gui.Malaysia lah Japan ah hlô ah aláng ah k’ó pha ghet neh guk ci gui ami om ah hlô ah Vietnam ah hlô ah k’ó ah kyum,kâi,tôi,hlâ,a ng’khep gui khmüt nak gui on guk ci om ci.Ingkalik gui ah hlô ah (tone)ciah pyéin ah k’ó ah k’hmüt nak gui on kä mi guk gui a om ah hlô ah k’ó ah khmüt nak (sign)kä k’boih neh kä guk tu hnging ah ng’thû gui phih om ci.Avaihlü ah MVá Ca ah hngün mòòng mi teng shüm ko.Mà neh om lo ca MVa Câ cuh htung gui on ami guk ah kya ci.

က ami gui cuh a ng’kit k’htók k’phlì on ami guk ah kya ah kya ci.Acun gui cuh lung ca (ကျောက်စာ၊ရှေးမြန်မာစာ)ung mi hngu hnging ca kya ci.Avai hlü ah (ချင့်၊ချင်၊ချင်း)ami guk ah akya ung avan düt cuh ချင် ciah ami guk ah kya ci.Pyéin hlü läí cuh ချင်းလူမျိုး cun phih ချင်လူမျိုး ah gu u neh ဖြစ်ချင်တယ် phih ချင်ah gu u neh ချင့်ချိန် cun phih ချင်ချိန်ah ami guk ah kya ci.Akpüh akkheh ah ami m’thong k’bäì lo ah mòng.Ma k’bäih neh M’Va Ca cuh a htung gui on ami guk cuh ca guk cet(printer) ung kä om pha neh guk vai phih kä nghlôi lo hleih(အင်းဝခေတ်)ung Banabite Bóiphàyà ng’htòi noh Romah ah om ca guk thén nì hnguh hmat k’chàng gui on nì na neh ami guk cuh tuhchü a kùlúm ung ng’yung ca Myanmar Ca ah kya lo ci.Acun ah kya lo chütah a kùlúm akní ah gu thêi ci noh Myanmar Ca akní ah gu thê ci ah ami pyéin lo ah kya ci.A htung gui on ami guk ah K’Chò ca cuh a kùlúm ah kä guk ung kä gah lo khai akya ah hlô ah (tone)on kä guk ung kä gah ciah Vietnam Ca ah hlô ah kya lo ci.Avai hlü ah K’Cho ah mi guk cuh k’chó ang k’chô ang ‘kchò ang ciah ngah-tüh vai om lo ci.

Avaihlü ah tuhchüh kyòng ah ng’theinak (Book Two) ung She hehe ci ci ciah ka guk cuh a u noh ng’hlit ah kä hmat ci.Amshah noh Ingkalik k’ó on k’khêi ci.Amshah noh Shè hèhè ci ci.Amshah noh Shê hèhè ci ci ciah ahlühlü ah k’khêi ci gui.Cun ung phih kêi ah guk cuh( Shè héhé)ci neh a yéi ka guk hlü ah kya ci.Ca lam tumat akní ah hmat vai cuh akshô teng laih laih netah hmat ah kä kya en khai ng’hlit ah hmat vai phäh ah k’hmüt nak gui (sign)on guk vai ah nì na u hleih ng’hlôi lo ci.Cun cuh RC Htahtana bäng ung mang te Acoyah Kyòng gui ung ng’thêi vai phih lèng lo ah kya ci Cung phih tukbäih k’poih ba ci cuh ng’läh nak gui(k’,m’,ng’) gui ah amòòng ah kya ci.Avai hlü ah K’Chò K’chàng ciah mi guk lo ah akya ungng’läh nak ah k’ó cuh(k)ung vah om ci( ‘ )ung om ca kä kya ci.Acun ah kya neh K’Chò ciah ah guk ung phih gah ca kya ci.Cun tu pâng ah phih akdá pí noh( ‘ )ung vah ng’läh nak om ci ah ng’ngài u hleih ng’cuh nak gui om ca kya ci.( ” )kä guk ung kä gah khai ah akya läí ung mang vai kya ci.Avaihlü ah (k’ó) guk lo ah akya ung ( ‘ )on kä m’châ ung kô ah kya lo khai kya ci.Câ akkhak guk lô ah akya ung time and space gì neh guk nak ciah (economy)cuh om lo ca kya ci.Apí guk ci gui ah phäh ah akcùm ah( ‘ )guk laih laih cuh a i bä ah akya kä ng’hmat ci te akdá lènglèng guk lo ah akya ung kä hlü mih hleih guk laih laih cuh akhing lah hngün ploh-htah nak ah kya lo ci.M’Vá Ca ung(ဝစ်စပေါက်၊အောက်မြစ်)kä om hleih k’khêi lah a om lo kòn ah k’khêi cuh kä täng ah hlô ah K’Chò Ca ung tone gui ah kya ca( à,á,â)gui kä om hleih guk nak k’khêi nak gui cun phih kä täng lo ba ci.Akhngú ah ngah-tüh vai cuh kä hlü mih hleih( ‘ )nak mang laih laih cun phih kä täng ba ci.Ca akní ah hmat pyi ci noh yängyäng ah m’kaih neh a guk ung( ‘ )nak a guk ba laih laih cuh kä hlü mih hleih na oih kaih ca kya lo ci.Tuh-chü cuh a i lam phih ng’thong ng’hlat nak gui a om lo ah hlô ah ca guk nì gui cun phih ng’thong ng’hlat täng khai cuh akdá noh akkhak mi guk lo kòn ah mi hmat lo khai kya ci.Catholic ung bäng ung mi mang pha ah(tone)gui cuh kyòng ung phih mang lo tu täng vai akya ah hlô ah(ngläh nak)gui ung akcùm ah(k’ m’ ng’)guk nak ung akcùm kä hlü mih hleih( ‘ )nak mi guk laih laih cun phih mi hmat vai khîn lo ci.

The post K’Chò ca M’Vá guknì hngün mòòng. first appeared on RVA KCHO.

The post K’Chò ca M’Vá guknì hngün mòòng. appeared first on RVA KCHO.

Pâhtâ mòòng nghtàngkònak

Mindat Chin RVA — Fri, 06 Mar 2026 02:30:00 +0000

Pâhtâ mòòng pyéin lo ah akya ung akdá pí noh amimät ah yùm gui,ami mät ah ngngaih gui pyéin shàn ci gui. Kchàng hei gui ah ami yùm ami hnguh ami ngngaih cuh má neh kä pyéin hlak ci gui. Acun cuh pahta mòòng hnguh hmat pyêin hla neh läk nak ung ngkyoh ngleh lo ca kya ci. Acun ah ngkyohngleh ci cuh má neh kä k’hlet netah pahta mòòng pyéin cuh kä chüt gok ca kya ci. Akní ah ng’äì lo te te netah akhngú ah a i ah phih kä nghmat neh pit lo düt hleih ng’äi chütah a ng’äí pám kyu ci ami ci on täng ci. Ahei on mtùmtäng neh pyéin ah akya ung khtìng kbèi tum on täng ci.Kbèi cuh mòòng nak akní ah tum chütah mshán nak noh tòi ca kya ci. Acun ah hlô ah akthum nak,akphlînak,akhmânak,akchuknak lah akchüih nak cuh angtäp ah lo ca kya ci. Acun gui on akní ah nggûi khai ah khtìng lah ngshé cun phih tum neh kchét ah kya ci.

Pâhtâ mòòng ci lo nak ung ahei khòmdek mòòng gui biloh on kä täng tu ci. Khòmdek mòòng gui ah akya ung kei ci neh mà neh hlüngtài hlü neh mlämkhâng neh línggái nak gui,ngcuhngcan nak gui on bé neh dìmkyäp yèikyài nak kèn ca kya ci. Avai hlü ah pyéin ah akya ung polúm ngtâm neh nglah nak ung a u lam ah phih ami ngnän vai bäng ngah-tüh ci gui. Khòkum 18 lah kkâ ah ka gui bäng nglah neh gah ci ami ci nak ung u noh kä hmat veih ah kchàng tumat kum 18 khê ci ngvat neh ami ciah phäh ah ani cuh akghuih ah a nglah ah phäh ah ngnäng ci gui. Ngnäng lo hlü ktat neh tah penalty pèi ah ami ci ton ah ngshéi hleih penalty on ngnäng ci gui. Acun ah hlô ah ahêi thùvì thêileh nak gui ahlü ahngäî on ami ngnäng vai ah lam shùi ci gui. Acun ah hlô ah lungkhò khoh kchàm ngcuh ngcannak gui ung kchàng gui cuh ami mät noh ami gah vai ah vüngvà thùvì ci gui.

Yùngkûng mâng k’hlák ah ami gok lo ung phih pyéinpit khai lah mchamlàng khai am yù lôi,êi shòng neh tumbêi neh ngùi ghùi khoh-tang on kdäk neh peta neh ci u hleih kä ngnäng khai hlü te phih ngnäng lo ci. Pâhtâ mòòng cuh acun ah khòmdek kchàng gui ah om kya ah hlô ah bä ngmang vai,mlämkhâng vai,nglä ngtâi vai phäh ah ng’uh ngtak nak,m’ùm mkyâp nak gui on bi tu neh kä gah ah kya ci. Mlùng m’yô mnêim neh akdìm akkyäp ah om nak,hlà yàng neh péitták khoih hngah nak,mä kä mà en neh kchàng hêi khmà nak hlü ciah mät noh mät phep neh khòmdek kchàng ngnéng gui on kä täng en hleih om nak on vah pâhtâ mòòng ongtang nak gah ah kya ci. Acun ah khòmdek kchàng ngnéng gui on kä täng en hleih dìmkyäp yèikyài nak on om ci gui cuh kä kchî kkyò tu pang láng u hleih phih,kä mlämkhâng thêk-hâi u hleih phih ani ah om mòòng ghinlù cuh kchànghêi gui ah mlùng khngà ung ghìng om lo ca kya ci.

Avai hlü ah Mother Theresa cuh Nobel Price phih gah neh akya ah a ngmìng a tháng lo cuh a om ih a biloh gui,kchàng a mhtéi mhtà gui ah phäh ah kya neh a kchíkkyô thêi,a tat-lah a hnguh hmat gui ah phäh ah kya ci. A biloh mshah gui mi teng shüm ko.Ani cuh kchàng a gung nak vai ngùi ghui khoh-tang i phih kä thà ci.A kut ung ngùi phé phih kä om ci. A mät ah êi ôk vai hngô kä om ci.Cun yah ung India Khò cuh ngmang ci gui cuh a kchûn ah ngmang u neh dú ci cuh dú aih netah có ghâ neh lam pèi,bung hngù,tui kkàm yung ah shi neh ngyán ci gui. Akkà pí cuh hlüngtài ca kchàng lah düm ca kchàng ah ngpâi u neh düm ca kchàng cuh u noh phih kchàng ah kä ngngai tu u hleih kpùng kphé neh cói ghâ gêin vai neh shi ci gui.A cun gui mhtéi khai cuh u phih kä om ci. Acòyah no phih kä bi hnging ci.

Acun ah nglùng ah ngùi phé phih kä thà ca Mother Theresa noh amät phih ngyòi neh èi neh ami nong ghoh ah kkhêilèi ah êi gui cuh Bói Jesu mät ah hngu gui neh mashîkpyò kuh màn neh a ci lo ah phäh ah India Khò bäng ah kä kya neh khòmdek púm van noh a hmat ah a ngmìng tháng lo ci. A cun cuh teng nak on pâhtâ mòòng nggè ngshòi nak ung läp läp ah pyéin ah tah mlùng kthéing on kyäp kyäp ah bi cuh shàlòng tu ba ci cuh mi hngu hnging ci.Acun ah kya hleih’Ingkalik noh”Actions speak louder than words”a pyéin ah kya ci.

The post Pâhtâ mòòng nghtàngkònak first appeared on RVA KCHO.

The post Pâhtâ mòòng nghtàngkònak appeared first on RVA KCHO.

KChà tu hngá ca KChòThùng

Mindat Chin RVA — Sat, 28 Feb 2026 01:49:00 +0000

Myanmar ghunkhò ung pakkhúi akkhak om ci.Pakkhúi avan ah ngdòn ah 135 om ci ciah ami pyéin om ci. Akcàng lä ah cun hlok khmà ah phih kä dá kyäm ci.Akcàng ah pyéin ung KChò pakkhúi aktúng ah khmà kchuk hlok vah om ci.Ashô KChò,Khumi KChò,Mindat Kanpetlet ung ca KChò,Zòmí KChòm lah Làimi Kchò gui ah kya ci.Cun ah KChò gui ung kah Htum KChòkho ung om ci gui ah KChò pakkhúi ung kah phih Mindat ung om ci gui mi teng bà shüm ko. Aktúng pí ah pyéin ung MVá k’ló ciah pyéin ah Tûilì KChàng gui,MKàng K’ló ciah pyéin ah Nìtú KTû lah Kkhân KChák ciah pyéin ah KHngìgüng Lòng Yûng pèi ah aktúng ah om u chütah Khngìyung ah ami hlûi gui ah kya ci. Cun kòn ah Góngvalòng Thà ung om ci gui ah MVá KChî on (တောင်သား)ami ci gui ah kya ca KChò KChî on Dó ciah ami chü gui ah kya ci.

A dó a ng’ännak ah kya ca háikhò ah kpoih ghüt ci gui am Dó gui ah chü u neh acun ah dó ciah khò ung ka noh a kchò täng ah kài ci gui ah KChò gui ah ami chü lo ah kya ci. Aktôi ah pyéin ah akya ung Tûilì KChàng,Kkhânkhò kchàng,Nìtú,Mkàng K’Ló lah Dâi gui ciahkhmà vah om netah acun ung ka noh ngpài ba ciah pá ngpài gui cuh akkhak om ci. Acun ah pakkhúi kdäm khmà teng lo ah akya ung phih pakkhûi kphlì ah kya ca Tûilì,Nìtú,Kkhân Kkhák,Dâi Mkàng ciah pakkhúi khmà cuh kchî akdá pí ah täng ca kya ci. Acun ah kphlì atäng nak ung kä täng neh chà tu hngá ciah kchî kchì ci cuh Dó KChò gui ah kya ci. Ngami gui cuh KChòkhò ah Góngvalòng Thà bäng ah kä kya neh Yò MVákhò ung phih om ci gui ah kya ci.Akcàng pyéin ah akya ung pakkhúi khngih vah om ci. Pakkhúi tumat ah kchî tumat noh käh hmat ung vah cun cuh pakkhúi hei tumat ah kchî language ciah ami kbäî ah kya ci.

Acun cuh teng ah akya ung acun ah hlô ah Asho ni,Lài ni,Khumi ni,Zomi ni ung phih kya tu ca kya neh KChò Pakkhúi 53 ciah ami pyéin cuh akní ah mhteih neh kä mi hmat ah phäh ah kya ci. Acun ah KChò phungphung ung mi teng ah akya ung pakkhúi akdá a ngcô nak ah pakkhûi kdäm tumat ung kpoih ci gui noh ami pyéin thêi,ami pyéin nghlôi ah kchî ngpài dialect tumat om ci. Cun ah dialect kchî ngpài cuh Mün ciah phih ami chü ah Ngmèn KChàng gui noh ami kchî ah Ngmén Kchî ah kya ci ciah mà kbäih neh Ingkalik lah KChò ngthü kphlàn Dictionary gu lo ca Bóiphàyà Mark Jordan noh KChòkhò ah mòòng a guk nak ung hnguh hnging ah kya ci. Acun ah Ngmèn KChàng gui ung ahêi htum kchó kchàng gui on kä täng en ciah Kkhúishui mtùmtäng gui,pùmá ng’äî ng’om gui om ci. Cun kon ah kchî nglung mät ung a tôi lah a hlâ,a nghngän lah a yaàng,a yô lah a däm hnguh tèngtèng vai hlü ah mik ung hmáng gé neh ngdáng ciah kya ci.

Acun ah chà tu hngá ciah amòòng cuh kyòng kkài khmó gui noh ami khmó yah gé ung mkhôi mcha neh ami hmat vai ah kyòng ung mthêi vai ah kya lo ci. A i ah kya hleih ci ungtuhchü kchî gui cuh ngcôkhalòm hleih akhmó gui noh kä mcha lo ba ci gui.Cun cuh kyòng ung akní ah mthêimthàng gé vai ah kya ci.Avai hlü ah tuhchü kyòng ung ami ngthêi pyi ah ng’äi tumat om ci.”Akpätättät htá akpätättät htä akpätät htä akpätät htäakpätättät htáAkpangkangkang nu. Akpetettet hta. Akkodóidói nú. Ashin ah hlô ah ng’äî hta gui bäng ah kä kya hleih a shin ah mòòng gu neh kphlàn ah ca gui,pùmà ng’äî gui akdá a om lo ah akya ung Htahtana ung phih kyai,acòyah lam guk thén nak ung phih kyai KChò KChî ah mi ngbuh ngmang lo khai kya ci

The post KChà tu hngá ca KChòThùng first appeared on RVA KCHO.

The post KChà tu hngá ca KChòThùng appeared first on RVA KCHO.

Kchò thùng 2

Mindat Chin RVA — Thu, 08 Jan 2026 03:02:10 +0000

Pakkhúi gui ah ngthû kchî,om ih,thùng-yò,ngah-tüh gui cuh acun ah pakkhúi ah hngip hngäî nak,ni kyóm nak cuh mdáng ca kya ci. Khòmdek ah kkhân ah pakkhúi gui akdá lènglèng om ca kya neh acun gui ah kä täng en neh ni tu hngá ca nî kyóm nak,hlüng bä nak gui om ci. Acun gui ung kah akdá a maih cuh thüi vai ah kya ci. Kchàng pakkhúi maih ci ci cuh mü ngói düt nghlit ghüt ah a maih ah kä kya ci.Ami kchî,ami thùng maih lo hleih pakkhúi kdäm ung ami ngdòn ah phäh ah kya ci. Pakkhúi kdäm gui noh pakkhúi k’yô gui ah a phù,a kyóm kä hmat neh ahlühlü ah ami kkâ htá nak ah phäh ah kya ci.Ghunkhò avan ghep ung acun ah hlo gui cuh om lo ca kya neh akum tä hleih pakkhúi k’yô gui maih laih laih ci. Kum ät ung akkên pí ah pakkhúi 50 maih ci ciah UN noh ktäih neh teng mkêin neh pyéin lo ci. United Nations Ngvá ngthû ah(ကုလသမဂ္ဂ)cuh ghunkhò gui akkdá ngdòn neh ghunkhò gui,pakkhúi kchàng gui lah kchàng tumat htî ka vai bilo ci ciah(organization)Mvá Ngthû ah(အဖွဲ့အစည်း)cuh akdäm pí ah a nghtòi ngkhóp ah kya ci.

Cun ah(United Nations)Ghunkhò Nghtòi gui noh Christian kum 2008 December a 8 khngüp ung pyéin neh ami shä om ci. Recomendations of the United Nations (UN Forum) on minority issues (15-16 December 2008).Ghunkhò gui ah Nghtòi Ngkhóp UN noh pakkhúi k’yò gui ka vai pakkhúi kdäm gui noh ami läk vai ah ghunkhò ùk ci gui noh ami läk vai mòòng pyéin pit neh ami shä om ci. A kum tä hleih pakkhúi kdäm gui noh pakkhúi k’yô 50 htî amaih ah phäh lah acun ah hlo ah kä maih en ba vai ah kpoih ba ca pakkhúi k’yô gui ghun mhtéi nak vai phäh a phih kya ci. Pakkhúi k’yô gui ami maih nak ung aktúng pí ah kya ci cuh pakkhúi k’yô gui ca ngthêi nak ah kyòng gui ung ami kchî lah ca ami ngthêi tu ah phäh kya ci.

Culture

The post Kchò thùng 2 first appeared on RVA KCHO.

The post Kchò thùng 2 appeared first on RVA KCHO.

Kchò gui ah tum kkhōn

Mindat Chin RVA — Wed, 07 Jan 2026 02:35:23 +0000

Kchò gui cuh ami khmó yah ung lèng neh tum kkhòng neh lùm lo ci gui.
Ami lūm nak gui cuh a hlü hlü om ci.Gò on pyan ah khitkhotkhet on lúm ci gui.
Shing a hlü hlü on phih pyàng ci gui.Hngá thūi,kègäk,ngvòng on phih pyàng ci gui.Kyúi on phih pyàng ci gui.Cun gui ung kah ngvòng cuh yùm pí ci gui.
Ngvòng cuh khitkhotkhet bäng ah kä kya neh khtìng ah phih pyàng ci gui.A ngvái gui no ami tum lo ah khtìng gui ung ngvòng shing cuh ni pí ciah yùm ci gui.Nvòng cuh hlum ni,ktùng ni,kpong ni ah phih tu ci gui.
Kchò khmó gui no kyawng ung phih kyai,pìgò ung phih kyai tum kkhonnak vai akní pí pyàng neh thà pe gui neh mi mthēi vai khin lo ci.Cun ah kä mi ci ung tuhchü tum thei ci gui ami shih lo ung tum thei ci kä om lo ba khai.Akní pí kä mi thà hnging ung phih tum ung gah ci gui phung on mthei neh mi thà vai khin lo ci.
Akhmó gui cuh kyawng ung tum neh ng’äì neh nglàm neh ca ami ngthei ung kyawng ah yèikyái lo khai gui.Yèi ciah akhmó cuh akhmó gui ami lù kchók ni lo khai.Ca bäng mthei ah akhmó cuh kyawng kyih lo ci.Ca phih kä hmat neh a i phih kä hmat neh kya lo ghüi ghüi ci.Ca ni,phìhlak ni,tum ni,ng’äi ni on mi htanà cuh ngkyüm hleih mi mthei ung ngkyüm neh ngvái lo neh
ami mät no ami mät yùm lo u neh van ah yùm äp ah khòngmàng kcháng ah kya lo neh avan pyàngtham lo ba khai gui.

The post Kchò gui ah tum kkhōn first appeared on RVA KCHO.

The post Kchò gui ah tum kkhōn appeared first on RVA KCHO.

Pâhtâ gui lah thùng-yò

Mindat Chin RVA — Wed, 31 Dec 2025 02:49:58 +0000

Ingkalik Kchî ah (culture)ci cuh Mvá Ngthû ah(ယဥ်ကျေးမှု)ciah ngphlàn ci.Khòmdek ah kkhân ah om ca kchàng pakkhúi gui phung cuh acun ah thùng-yò (culture)shäm phäh ci gui. Kchò ngthû ah hngip nep nak kä cung kyäpnep nak ciah phih pyéin neh gah ah kya ci.Ingkalik Ngthu ah culture ci cuh cultivate ciah géitkò nak vai mdek nglêi kyäp nep khai lái thôn ung ka noh lo ci. Pakkhúi tumat ah a hngip nep hlüng tài lah a bä kyóm nak cuh a thùng-yò,a om ih,a ng’äi ng’om,a tum kkhôn lah a ngthu kchî on teng ah kya ci.Mikmi Kcho pakkhúi cun phih pakkhúi hei gui on kä täng en neh chà tu hnga neh ni tu hngá ca thung-yò om ci. Ng’äi ng’om gui ahlühlü om ci.Chà tu hngá ca tum kkhôn gui phih om ci.Lung mshôn kpong nglín gui,mghû ngthâ gui,ktàigü gui lah ngthû nghtà gui ahlü ahngäî om ci.

Pùmá gui,kkhúshû lâlèi mtung mtäng gui,ngthuyì gui,kchi kthúk gui akdá om ci.Cun kòn ah kcho gui noh ami läk khîn ah mcäi m’ä,mtheimthàng gui,lèi bêi ngtuk nkòi lo ung läk vai gui,goh ngshaih ngón phâ lo ung hmat vai gui läk vai gui ah thûm gui amät phäh phäh ah om ci. Cun gui ã maih eh vai mhtéi vai cuh kcho phung van ah màmòòng ah kya ci.A lam phäh phäh ah ghunkhò uk ca ngvái gui ah màmòòng ah phih kya ci. Kchò culture ciah pyéin ah mi nî kyòm,mi thùng-yò,mi ngthu ng’äi akdá amaih cuh mi mät ah kä thûkhat ah phäh ah kya ci.Ghunkhò uk ca a ngváih gui lah kcho gui khòngmàng ci gui ah a i kä mi hnguh hmat thêi ah phäh ah phih kya ci. A i ah akya ung phih Kchò thùng cuh mi mcùn mdòn mi hngu hmat ba neh mdek ah kkhân ah chà tu hngá ca pakkhúi ah ahei pakkhui gui on ngteih ngcoih tu vai cuh mi van ah màmòòng ah kya ci.Cun bäng ah kä kya neh kchàng pakkhúi gui ngmùi mchà hlu lah ah khòngmàng ca Christian,Hindu,Islam gui ah màmòòng ah phih kya ci.

Ngmùi mchà hlu lam ah khòngmàng ci gui noh kchàng pakkhúi gui ah thùng-yò ni kyóm nak kä hmat thêi neh ami mthêimthàng ah akya ung dí maih tu düt khai kya ci. Tuhchü Mindat,Kanpetlet,Paletwa lah Kbatû Manggò hne ung om ca Kchò gui aktúng pí ah Mindat,Kanpetlet ung om ci gui Kcho kchî kä pyéin ba hlü u neh kcho thùng akdá amaih lo yop cuh a i ah phäh ang?Ngmùi mchà hlû khòngmàng ci gui ah kya ca Budha,Christian gui noh thùng kä hngu hmat neh ami mtheimthang gui cuh hnguh hnging ah kya ci. Christian mshah gui noh kcho gui ah shämko biloh gui cuh khò ngyò khò kshé ah om nak ciah mêi on mkhih neh tu payak yak neh ami mdí ghoh gui cuh u kä va ngshi ung phih mi hmat yop ca kya ci.Akcàng ah Bói Jesu noh a mthêimthàng nak ung kchàng pakkhúi gui ah thúng thûm gui mdí vai ah a pyéin tumat phih kä om ci.

Mi Kcho pùghí pà ah thùng on täng ca(Old Testament)Ngthû Kphyìm ung om ci gui cuh Bói Jesu noh she ca kä pyéin ci.Ni ciah vah pyéin ci.Acun ah ni ca ngthû kphyìm cuh ni púi khai ah ka kbé khai ci ci. (Mateu:5-17)ung mcäì gui kä mdí khai ah ka lo ca kä kya ci. Ka mdí khai ah ka lo ca kä kya neh ka ngkyüm ngbé hlak khai ka lo ciah va kya ci.Kcê ngshä gui ah pyéin gui lah ami mcäi gui ka mdí khmaih khai ah kä ka lo ci.Kä mdí khmaih en neh ka kbé khai ah ka lo ci ciah vah Bói Jesu pang hngô noh pyéin ci. I hlok púi ah kdäih neh a mthêi (Mateu:5-18)ung nangmi am akcàng ah ka pyéin cuh kkhânmòpí lah khomdek a maih ung phih kei ah kchî kä maih khai.Cun ah kya hleih shin ah mcäì nak ung kah ca nglung ät ngmà ät hta phih mdí ca kchàng cuh kkhânmòpí ah ak’yô knà pí ah kya khai.

Acun ah mcäì ca nglung ät ngmà ät hta düt phih läk khenggeng neh kchàng hei gui am phih läk hlak ci cuh kkhânmòpí ah akbä ah thà ah kya khai.”Bói Jesu khòmdek ah kkhân ah kyum lo neh kchàng gui ah biloh,shämkò,ngthu kchi mdí khai ah kä kya ci.Kchàng ah mlùng ung om ca kä ni ca mlùng khngà ngah-tüh gui vah pyàng khai ah lo ca kya ci. Kä ni ca mlùng khngà ngah-tüh ci cuh mikmi kchò gui noh kä mgúk vai,kä hlê vai,kä ng’ú nggheih vai,kä plet vai ciah mi hloi yeh gui ah vah kya ci.Kchàng kä pluh kkheh vai,kchò gui ah ngpluh ngkheh cuh kä ni ciah mcäì gui cuh Bòi ah mthêi mcäì on atäng ah kya ci. Cun ah ni ca kchò thung cuh kä hmat neh pahta lam ung a nglat ah mthêi ah akya ung Bói Jesu yùm cun phih nglat khai ah kya ci.Cun ah kya hleih Kchò Thùng lah pahtâ yùm nak akní ah hmat neh ngpán khai ah läk cuh tuhchüh Catholic Htahtana noh a mthêi ah (Inculturation)on yùmnak akní ah mcoih neh läk thêi ah kya ci.

The post Pâhtâ gui lah thùng-yò first appeared on RVA KCHO.

The post Pâhtâ gui lah thùng-yò appeared first on RVA KCHO.

KChò Pakkhúi mòòng

Mindat Chin RVA — Mon, 08 Dec 2025 03:55:49 +0000

Kchò Pakkhúi mòòng cuh mgòng düt on pyéin neh ami ngdô laih laih neh u noh akní ah kä gu thén u hleih akdá tu ba maih lo ca kya ci. Amshah noh a pakkhúi mòòng cuh ng’äî kphyìm gui on ng’dô u neh ami ci te cuh avan noh kä hmat neh akthúk ah kya chü tah maih gäk gäk ca kya ci. Acun ah maih lo ci ciah Hngá Htá Pakkhúi ah mòòng Kkhòilung ah Ghìng Nglìng Nglên no a ng’äî cuh a htá Ngthàng Om Päng noh a mcû ba mi teng shüm ko.”Ngshüm lah nggá ahnglak lam mhlàn cikkâpí kbùi onngthôn ei ci. Pùpí khtük ungNglùng Yò Kcê HngáGhíng Pùghí a ngshùng khngîm cikhtù kûng kshùng ungNglùng Om Ngthàng Nängkhò hlân ghíng kamvùi lün ci.Kkhúi ngshòn coih ungkkhúi thung ngling moongKkhêi Ngthàng Om ahngshòn thô hleih.

Kkhêi Ngthang Om ahngshòn khtù thoh ung mäNglìng Kyüì lah Nün Ghìngah ngphyék ba.Nglìng Kyüì lah Nün Ghing Kyüì Nün lah Ngthàng Hngá mvùi ktùng tûilì nehngmäí lo. Hngá Nglìng lah Hngá Nglòmâng thòn ngcoih hleihkkhúi shing hlùm pyùngneh ngthot ba. Ghìng pong htük ungngkhêi htung shämghùi cìng khngái ngthèhleih nák ei. Kkhá m’yä hlân ungngshòn gui shän neishúilè kphyâ ngnónghêi màn vü”Shing ah kchî nglung kphyìm gui on ngshòn htung pakkhúi ng’äî gui cuhakdâ pí noh kä hmat nehkchî kphyìm hmat ca kchàng apí noh vah hmat ca kya ci. Kchî a ngnéng on läi cuh ngbûngbäînak,yù ók,êi êi nak ung ami na akpyéin vü ah kya ci.

Cun tu pang phih acun ah a ngnéng ah kchí düt hngô on ngshòn htung pakkhúi pyéin ci kä om lo ba veih ci.Acun ah avan düt ung kya lo chütah hmat tu ba ci gui ngshikca neh gu thén neh kyòng kkài khmó gui am mthêi gui vai ah (Kchò Culure lah Literature)khòng màng neh bi ca Saya Om Päng noh Kkhòilung ung om ci gui ah ngshòng htung pakkhui gui ah a mòòng gui cuh ng’äî kphyìm gui on phih kyai,a ngnéng ah kchî on phih kya mà neh guthén lo netah ahei pìgò gui noh phih ami gukthén mtheimthang tu vai a thä hlà lo ah kya ci.

Culture

The post KChò Pakkhúi mòòng first appeared on RVA KCHO.

The post KChò Pakkhúi mòòng appeared first on RVA KCHO.